Noorderwold-Eemvallei bloemblok 20210714_100407.jpg

Noorderwold-Eemvallei: nieuwe natuur rond de oude Eemvallei

Noorderwold-Eemvallei

Plangebied Noorderwold-Eemvallei eerste faseHet Flevo-landschap werkt ook op de grens van Almere en Zeewolde aan nieuwe natuur dichtbij voor iedereen: het nieuwe natuurgebied Noorderwold-Eemvallei. Met bos, rietmoerassen en akkers waar vogels volop voedsel vinden, ook ’s winters, én nieuwe vormen van natuurvriendelijke landbouw en ander agrarisch medegebruik.

Kleurige bloemblokken en keverbanken leveren extra insecten op zoals loopkevers, bijen, zweefvliegen, hommels en vlinders. Het zijn daarmee belangrijke bronnen voor natuurlijke plaagbestrijding en voedsel voor insectenetende vogels. De bloemblokken en wintervoedselvelden leveren verder zaden voor overwinterende vogels zoals veldleeuwerik, gorzen, kneutjes en putters, en schuilgelegenheid door het jaar heen. Ook muizen, hazen en reeën vinden er dekking en voedsel.

Afwisselend landschap

Zo ontstaat een kleinschaliger, afwisselend landschap, waar het ontspannen wandelen en fietsen is. Waar je de blauwborst, gele kwikstaart en bruine kiekendief kunt horen, in de schemering misschien een vleermuis of grazend ree ziet, en een uitkijkpunt vindt voor nieuwe perspectieven op je omgeving. Duizenden jaren geleden nog een rivierengebied met brede valleien en later veenmoeras, nu nieuwe natuur in de polder waar je die Eemvallei terugleest in het landschap: Noorderwold-Eemvallei.

referentiebeeld NW-EV_bron_I900 ontw plan 1e fase (2017, Feddes-Olthof)

Referentiebeelden

In totaal gaat het om 231 hectare nieuwe natuur. Een deel van het bos is compensatie voor de bomenkap voor de verbreding van de snelweg A6 bij Almere. Het Flevo-landschap heeft alle hectares inmiddels in bezit. Noorderwold-Eemvallei grenst aan ons aan natuurgebied de Grote Trap. De windmolens langs de oostrand van Noorderwold-Eemvallei zijn overigens van Pure Energie en Windpark Zeewolde.

Verweven met de stad

Onze ambitie is van om van Noorderwold-Eemvallei een gastvrij gebied te maken waar bezoekers natuur en natuurinclusieve landbouw kunnen beleven en ervaren. Het wordt voor veel inwoners van Almere ‘natuur dichtbij’: met Almere Hout en eerste deel van Oosterwold aan de andere kant van de A27, met Almere Buiten aan de andere kant van de A6, en met wat er natuurlijk nog meer in Oosterwold aan woningbouw komt. De komende jaren zal het gebied langzaam onderdeel worden van Oosterwold, waar wonen, voedselproductie en natuur zich meer gaan vervlechten.

Stapsgewijze ontwikkeling

Noorderwold fase 1, in geel deelgebied 1-2, in groen deelgebied 3De eerste fase kent drie deelgebieden. Voor deelgebied 3 heeft de gemeenteraad van Zeewolde het gewijzigde bestemmingsplan vastgesteld, voor ontwikkeling van bos en natuurlandbouw. Voor deelgebied 1 en 2 gaat het voorontwerp in het tweede half jaar van 2022 de inspraak in. Voor de tweede fase zijn de plannen nog in ontwikkeling.

Zomertortel_foto Smudge 9000 (CC BY-SA 2.0)

In de tussentijd is al gewerkt aan meer natuurontwikkeling. Door de intensieve bewerking en snelle, grondige oogst van akkers is de afgelopen decennia veel leefgebied van akkervogels verdwenen; denk aan fazanten, patrijzen, veldleeuweriken en graspiepers. Hun nest is op de akker niet veilig, insectrijke kruidenrandjes voor opgroeiende kuikens zijn verdwenen en op de akkers blijft niets meer achter als wintervoedsel voor de volwassen vogels. Ook voor veldmuizen, en daarmee voor muizeneters als torenvalk, blauwe kiekendief en uilen, is er dan niks te vinden.

De inlandse zomertortel (lichtbruin, zie foto) overwintert in de Sahel maar komt in het voorjaar terug om te broeden. De zeldzame vogel is onder meer gesignaleerd in de Grote Trap, een naburig natuurgebied. Vooral tijdens de nestperiode is de zomertortel afhankelijk van wat hij aan zaden op de akker vindt. Zonder voldoende voedsel verhongeren de jongen. Daarnaast vinden ze ook in de Sahel steeds minder geschikt leefgebied en worden ze bejaagd. De zomertortel is daardoor inmiddels vrijwel uit Nederland verdwenen.

Tijdelijke natuur heeft al succes

Vanwege deze urgentie zijn – in afwachting van de definitieve inrichting – sinds 2020 in Noorderwold-Eemvallei al enkele velden bloemblokmengsel, zomertortelmix en wintervoedselveldjes ingezaaid. Verder is luzerne en gras/klaver ingezaaid. In 2021 is ook een keverbank aangelegd: stroken grond van 60-70 centimeter hoog met daarop een mengsel van gras en kruiden.

De maatregelen zorgen samen voor veel extra insecten en meer muizen. Ook leveren de bloemblokken en wintervoedselvelden zaden voor overwinterende vogels. In Noorderwold-Eemvallei werden bijvoorbeeld al gele kwikstaart en tapuit gezien. Ook de zomertortel vond de laagblijvende, open kruidenvegetatie die vroeg bloeit en zo vroeg zaad zet. Het mengsel bestaat uit een kwart grassen en driekwart kruiden. De mengsels moeten jaarlijks of om het jaar opnieuw worden ingezaaid. Daarom is dit voorjaar (2022) opnieuw een aantal hectare ingezaaid.

Jong gebied, rijk aan geschiedenis

Almere lijkt een jonge stad op jong land, maar de bodem herbergt een rijke geschiedenis. Zo’n 200.000 jaar geleden liepen hier mogelijk al Neanderthalers rond. Zo’n 12.000 jaar geleden was dit een rivierengebied met brede valleien, omgeven door zandduinen, waardoor er mensen wilden wonen. Zesduizend jaar later was de Eemvallei veranderd van een getijdengebied naar een veenmoeras.

In Noorderwold-Eemvallei houdt de bodem de prehistorische sporen verborgen. Maar op hoogtekaarten schijnt de oude rivierloop van de Eem wel door. In het noordelijke deel van Noorderwold-Eemvallei (de zogenoemde eerste fase) volgt de inrichting het spoor van de rivier.

Programma Nieuwe Natuur

Noorderwold-Eemvallei is begonnen als gezamenlijk initiatief van Het Flevo-landschap en biologisch landbouwbedrijf ERF, dat hiervoor samenwerkt met stichting Hemus. Het project wordt mede mogelijk gemaakt door het programma Nieuwe Natuur van de provincie Flevoland en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland.

Logo_Nieuwe_NatuurLogo provincie FlevolandEU flag_yellow_low     Hemus_logo_RGB_72 dpiErf_logo_72dpi

Luchtfoto SFL van strokenteelt ERF 1.jpg

Ontvang onze nieuwsbrief

En blijf op de hoogte van alle activiteiten en nieuwtjes!