Referentiebeeld Oostvaardersoevers.jpg

Oostvaardersoevers

Oostvaardersoevers

In het project Oostvaardersoevers willen Rijkswaterstaat en provincie Flevoland samen met Het Flevo-landschap, Staatsbosbeheer, waterschap Zuiderzeeland, gemeente Almere en gemeente Lelystad verbindingen realiseren tussen Markermeer, Oostvaardersplassen en Lepelaarplassen.

Van 3 februari tot en met 16 maart 2022 heeft iedereen de mogelijkheid om te reageren op de ontwerp voorkeursbeslissing en het bijbehorende milieueffectrapport. Ook zijn er informatiebijeenkomsten. Meer informatie: lees dit nieuwsbericht.

In deze video vertellen Ben Huisman, directeur Flevo-landschap, en bestuurders van de andere partners, waarom het project belangrijk is.

Waarom dit project?

Met deze verbindingen ontstaat een zoetwater ecosysteem met meer dynamiek, dat vitaal, gevarieerd en robuust genoeg is om ook andere ontwikkelingen zoals klimaatverandering, verstedelijking, infrastructurele investeringen, economische groei en toenemende recreatie op te vangen. Daarnaast moet het gebied meer beleefbaar worden voor bezoekers en bewoners. Gezien de uitdagingen in het gebied zoals het verschil in waterpeil (3-4 meter) en de eis voor waterveiligheid van Flevoland is innovatieve oplossingen nodig.

Waarom bij deze natuurgebieden?

Het Markermeer-IJmeer, de Oostvaardersplassen en de Lepelaarplassen zijn drie bijzondere Natura 2000-gebieden in het hart van Nederland. Ze zijn van cruciaal belang voor grote aantallen vogels en vissen die hier jaarrond leven of er een tussenstop maken op hun trekroutes. De gebieden kunnen op dit moment niet goed van elkaar profiteren. Dit komt omdat ze van elkaar gescheiden zijn door de Oostvaardersdijk. De overgang tussen het diepe Markermeer en de veel ondiepere, moerasachtige Oostvaardersplassen en Lepelaarplassen is erg abrupt. Uitwisseling van water en de voedingsstoffen daarin is niet mogelijk en vissen komen niet van het ene naar het andere natuurgebied. De investeringen zijn belangrijk voor de N2000-doelstellingen en de Kaderrichtlijn Water (KRW, gericht op waterkwaliteit).

Wat is het idee?

In een natuurlijke situatie zou het meer geleidelijk overgaan in moerassen zoals de Oostvaardersplassen en Lepelaarplassen en zouden de drie natuurgebieden functioneren als één meer- en moerasgebied. Door de dijk en het grote waterstandsverschil is deze overgang nu niet aanwezig en vindt er bijvoorbeeld geen uitwisseling tussen de gebieden plaats op het gebied van water, voedingsstoffen en waterdieren zoals vis. De verbinding moet dit mogelijk maken. Eén van de oplossingen is meer variëren in waterdieptes en oevers, zodat er meer dynamiek in het gebied komt. Daarnaast moet het Markermeer voedselrijker worden. Het water in de Oostvaardersplassen en Lepelaarplassen is juist voedselrijk.

Hoe gaat het eruit zien?

Hoe het er uit gaat zien en wat de uitvoering gaat inhouden is nu (2022) nog niet te zeggen. Dat zijn de partners nu juist gezamenlijk aan het onderzoeken. Zeker is dat er veel verschillende manieren zijn om de gebieden te verbinden. In de  MIRT-verkenning kijken we wat de beste manier is om dit vorm te geven, voor de waterkwaliteit, de ecologie, landschap en mensen. MIRT staat voor Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport.

Waarom is de verbinding belangrijk voor de natuur in de Lepelaarplassen?

Voor de broed- en trekvogels is het cruciaal dat er steeds voldoende voedsel te vinden is in de Lepelaarplassen en het aangrenzende Markermeer, en dat het moeras jaarrond voldoende water bevat. De Lepelaarplassen zijn nu afhankelijk van regen en kwel. Zeker tijdens warme droge zomers dreigt verdroging, en dat is door klimaatverandering vaker te verwachten. Ook zwemt er maar weinig vis en daarmee is voedsel schaars. Met het Oostvaardersoeverproject verbetert de watertoevoer van de Lepelaarplassen, omdat het natuurgebied een veilige waterverbinding krijgt met het Markermeer. De gelijktijdige aanleg van vooroevers met vispassages, in en uit, geeft vis uit het Markermeer toegang tot uitstekend paai- en opgroeigebied. Zo verbetert de visstand in het Markermeer en de Lepelaarplassen én komt er aan meer voedsel voor broed- en trekvogels beschikbaar.

Overzichtsfoto Blocq van Kuffeler en natuurgebieden_fotograaf Rien Wanders

Hoe profiteren vissen van een verbinding tussen de Lepelaarplassen en het Markermeer?

De Lepelaarplassen kunnen paai- en opgroeiplek voor jonge vis worden van soorten uit het Markermeer. Dan moet vis wel het gebied in en uit kunnen, terug naar het Markermeer.

Wat betekent het voor de recreant bij de Lepelaarplassen?

De toegankelijkheid verandert niet, maar het kan wel de bestaande natuurbeleving versterken: de combinatie van de vogelrijkdom en het wildernisgevoel.

Wanneer is het klaar?

De planning ziet er nu (2022) als volgt uit:

2019 - 2022 Verkenningsfase (resultaat is Voorkeursbeslissing)
2022 - 2023 Planuitwerking (resultaat is Projectbeslissing, besluitvorming of de realisatie kan starten)
2023 - 2024 Voorbereiding realisatie
2025  Start Uitvoering

Overzicht nieuwsberichten

Het project Oostvaardersoevers maakt deel uit van het programma LIFE IP Deltanatuur, dat een financiële impuls geeft aan de ontwikkeling van waardevolle deltanatuurgebieden in Nederland. Het natuurbelang wordt met andere activiteiten en functies - zoals waterkwaliteit, waterveiligheid en economische belangen - gecombineerd. De focus van LIFE IP ligt op de zogenaamde ‘natte’ Natura 2000-gebieden in Nederland, zoals het IJsselmeergebied. Ook is het project Oostvaardersoevers onderdeel van de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW).

Ontvang onze nieuwsbrief

En blijf op de hoogte van alle activiteiten en nieuwtjes!